ÇOCUKLARDA KALP DELİĞİ KENDİLİĞİNDEN KAPANIR MI ?
Çocukluk çağında en sık karşılaşılan doğumsal kalp hastalıkları arasında yer alan kalp delikleri, özellikle tanı sonrasında ailelerde büyük endişeye neden olabiliyor.
Kalbin üst iki odacığı arasında açıklık bulunmasıyla ortaya çıkan atriyal septal defekt (ASD) ve alt iki odacığı birbirinden ayıran duvardaki açıklık olarak tanımlanan ventriküler septal defekt (VSD), çocuklarda farklı klinik özelliklerle görülebiliyor. Özellikle kalbinde delik olduğu öğrenilen çocukların aileleri, bu açıklıkların zaman içerisinde kendiliğinden kapanıp kapanmayacağını ve hangi durumlarda tedavi gerektiğini merak ediyor. Çocuk Kardiyolojisi Uzmanı Prof. Dr. İbrahim Cansaran Tanıdır, doğumsal kalp deliklerinin her çocukta aynı şekilde ilerlemediğine dikkat çekerek, bazı küçük açıklıkların büyüme ve gelişme sürecinde kendiliğinden kapanabildiğini, ancak belirli hastalarda kalp fonksiyonlarının korunması için girişimsel veya cerrahi tedavi gerekebildiğini vurguluyor.
Çocuklarda Kalp Deliği Nedir?
Kalp deliği, kalbin odacıklarını birbirinden ayıran duvarlarda, doğuştan bulunan açıklıkları tanımlamak için kullanılan genel bir ifadedir.
Çocuklarda sık karşılaşılan iki türü ASD ve VSD'dir. ASD, kalbin üst iki odacığı arasında bulunurken VSD, alt iki odacığı birbirinden ayıran duvardaki açıklığı ifade eder.
Bu iki hastalığın doğal seyri ve tedavi gereksinimleri birbirinden farklıdır. Bu nedenle kalp deliğinin kendiliğinden kapanma olasılığı değerlendirilirken öncelikle açıklığın türü ve anatomik özellikleri belirlenmelidir.
ASD Kendiliğinden Kapanabilir mi?
Küçük ASD'ler, özellikle erken çocukluk döneminde kendiliğinden kapanabilir.
Ancak tüm ASD türleri aynı kapanma potansiyeline sahip değildir. En sık görülen sekundum tip ASD'lerin küçük olanlarında kendiliğinden kapanma ihtimali bulunurken büyük açıklıklarda bu olasılık daha düşüktür.
Primum veya sinüs venozus gibi farklı ASD türlerinde ise kendiliğinden kapanma beklenmez ve çoğunlukla cerrahi değerlendirme gerekir.
Bu nedenle yalnızca kalp deliğinin varlığı değil, hangi anatomik bölgede bulunduğu da tedavi planlamasında belirleyici rol oynar.
VSD Kendiliğinden Kapanabilir mi?
VSD'lerde kendiliğinden kapanma özellikle küçük açıklıklarda sık görülebilir.
Kas dokusu içerisinde bulunan bazı VSD türleri, çocuğun büyümesiyle birlikte tamamen kapanabilir. Perimembranöz bölgede bulunan küçük açıklıklarda da zaman içerisinde kapanma meydana gelebilir.
Bununla birlikte büyük VSD'lerde kendiliğinden kapanma ihtimali daha sınırlıdır. Akciğerlere fazla kan gitmesine neden olan açıklıklarda tedavinin geciktirilmesi kalp ve akciğer dolaşımı üzerinde olumsuz sonuçlar oluşturabilir.
Kalp Deliğinin Kapanmasını Hangi Faktörler Etkiler?
Kalpteki açıklığın kendiliğinden kapanma ihtimali birçok faktöre bağlıdır.
Deliğin büyüklüğü, bulunduğu anatomik bölge, çocuğun yaşı ve açıklığın kalp dolaşımı üzerindeki etkileri değerlendirilmesi gereken başlıca unsurlardır.
Küçük açıklıklar genellikle daha yüksek kapanma potansiyeline sahipken büyük açıklıklarda müdahale ihtiyacı artabilir.
Ayrıca kalbin odacıklarında genişleme bulunması, akciğer damar basıncındaki değişiklikler ve çocuğun klinik belirtileri de tedavi kararında dikkate alınır.
Kalp Deliği Kapanmazsa Ne Olur?
Kapanmayan her kalp deliği ciddi bir sağlık sorunu oluşturmaz. Bazı küçük açıklıklar yaşam boyunca önemli bir dolaşım bozukluğuna neden olmadan takip edilebilir.
Ancak büyük açıklıklar, kalbin normalden fazla çalışmasına ve akciğerlere giden kan miktarının artmasına yol açabilir.
Uzun süre devam eden belirgin kan geçişi sonucunda kalp odacıklarında genişleme, kalp yetersizliği veya akciğer damarlarında basınç artışı meydana gelebilir.
Bu nedenle hangi açıklıkların izlenebileceği, hangilerinin kapatılması gerektiği çocuk kardiyolojisi değerlendirmesiyle belirlenmelidir.
Düzenli Takip Neden Önemlidir?
Kalp deliği tanısı alan çocuklarda düzenli ekokardiyografi kontrolleri, açıklığın büyüklüğünü ve kalbin dolaşım üzerindeki yükünü değerlendirmeye yardımcı olur.
Takip sırasında deliğin küçülüp küçülmediği, kalp odacıklarının normal gelişimini sürdürüp sürdürmediği ve yeni bir tedavi ihtiyacının ortaya çıkıp çıkmadığı incelenir.
Çocuklarda kalp deliğinin kendiliğinden kapanması mümkün olsa da her hasta için aynı sonucun beklenmemesi gerekir. Uygun takip ve doğru tedavi zamanlaması, çocukların kalp sağlığını korumanın en önemli unsurları arasında yer alır.
